กฏข้อที่ 1 ของขนาด (Rule #1 : Limits of Size)

ถ้ารูเจาะมีขนาด 16.000 และสลักมีขนาด 16.000 เท่ากัน จะประกอบกันเข้าไหม?

คำถามนี้เป็นคำถามจากแบบงานด้านล่างที่ผมใช้ถามผู้อบรม GD&T บ่อยๆ …

20160323 Rule No.1-1

คำถาม : รูและสลักที่ออกแบบมาจากการเขียนแบบตามภาพด้านบนเป็นการออกแบบให้มีลักษณะการสวมแบบไหน?

คำตอบ : สวมคลอน (Clearance Fit / Loose Fit)

คำถาม : ถ้ารูเจาะมีขนาด 16.000 และสลักมีขนาด 16.000 เท่ากัน จะประกอบกันเข้าไหม?

คำตอบ : ประกอบไม่เข้า ถ้าสลักงอแม้เพียงนิดเดียว !!!

 

อธิบายตรงนี้เลยครับว่า ถ้าสลักมีขนาด 16.000 สลักจะงอไม่ได้แม้เพียงนิดเดียว ถ้างอเมื่อไหร่ เป็นของเสียทันที !!!

ที่เป็นอย่างนี้เพราะว่า ขนาดของ Feature of Size จะมีกฏข้อที่ 1 ควบคุมอยู่เสมอ

20160323 Rule No.1-2

กฏข้อที่ 1 จะเป็นการควบคุมขอบเขตของพื้นผิวชิ้นงาน

ถ้าชิ้นงานเป็นขอบเขตด้านนอก (External Feature) เช่น สลัก พื้นผิวของสลักจะต้องไม่ล้ำออกนอกขอบเขตสภาวะเนื้อวัสดุมากสุดที่มีความสมบูรณ์แบบทางรูปทรง (Perfect Form at MMC) ของสลักนั้น

ถ้าชิ้นงานเป็นขอบเขตด้านใน (Internal Feature) เช่น รู พื้นผิวของรูจะต้องไม่ล้ำเข้าไปในขอบเขตสภาวะเนื้อวัสดุมากสุดที่มีความสมบูรณ์แบบทางรูปทรง (Perfect Form at MMC) ของรูนั้น

 

นั้นหมายความว่าถ้าสลักยิ่งมีขนาดเล็กลง สลักก็จะเกิดค่าความเบี่ยงเบนของความตรง (Straightness Deviation) ได้ แต่ได้ในระดับหนึ่งเท่านั้นนะครับ โดยพื้นผิวของสลักต้องไม่ออกนอกขอบเขต Perfect Form at MMC รูก็เช่นกัน ยิ่งมีขนาดโตก็ยิ่งเกิดค่าความเบี่ยงเบนของความตรงได้มากขึ้นและพื้นผิวของรูต้องไม่ล้ำเข้าไปในขอบเขต Perfect Form at MMC เช่นกัน

 

อย่าลืมนะครับ เมื่อไหร่ที่เห็นขนาดของ Feature of Size ในแบบงาน ขนาดนั้นจะมีการควบคุมอยู่ 3 เงื่อนไขเสมอ

(1) ขนาดโตสุด (Maximum Actual Local Size)

(2) ขนาดเล็กสุด (Minimum Actual Local Size)

(3) กฏข้อที่ 1 (Limit of Size)

 

นรเศรษฐ์ คำบำรุง | noraseth@n-tris.com