การควบคุมแบบ Composite Control ของ Profile of a Surface

การกำหนดสัญลักษณ์ GD&T จากแบบงานตัวอย่าง เป็นลักษณะของการเขียนแบบ Composite Control โดยจะมีการเขียนสัญลักษณ์ GD&T 1 ช่องแต่มีการกำหนดค่า Tolerance 2 ช่อง โดยที่ค่า Tolerance ทั้ง 2 ช่องมีค่าไม่เท่ากัน รวมทั้งดาตั้มอ้างอิงก็อาจจะไม่เท่ากันด้วยก็ได้

20160321 Composite Control -1

แล้วการเขียนสัญลักษณ์ GD&T แบบนี้ จะแปลความหมายอย่างไรหล่ะ ในเมื่อมีการกำหนดค่า Tolerance 2 ค่า

ก่อนอื่นต้องทำความเข้าในก่อนว่าการควบคุม (1) Tolerance of Position (2) Profile of a Line และ (3) Profile of a Surface สามารถกำหนดเงื่อนไขของการควบคุมได้มากกว่า 1 เงื่อนไข

แบบแรกเป็นการควบคุมกลุ่มของ Feature หรือ Feature of Size ให้จัดวางตำแหน่งอ้างอิงกับกรอบดาตั้มอ้างอิง (Datum Reference Frame) โดยเป็นการควบคุม Degree of Freedom, DOF ทั้งระดับของการขยับ (Translational Freedom) ในแนวแกน X Y Z และระดับของการหมุน (Rotational Freedom) รอบแกน X Y Z โดยเราจะเรียกเงื่อนไขของการควบคุมแบบนี้ว่า Pattern-Locating Tolerance Zone Framework หรือ PLTZF

ส่วนอีกแบบเป็นการควบคุมกลุ่มของ Feature หรือ Feature of Size ให้จัดวางตำแหน่งอ้างอิงกับกรอบดาตั้มอ้างอิง โดยเป็นการควบคุม Degree of Freedom, DOF เฉพาะระดับของการหมุน (Rotational Freedom) รอบแกน X Y Z เท่านั้น และเราจะเรียกเงื่อนไขของการควบคุมแบบนี้ว่า Feature-Relating Tolerance Zone Framework หรือ FRTZF

20160321 Composite Control -2

เมื่อมีการเขียนสัญลักษณ์ GD&T แบบ Composite Control จะมีการแปลความหมายดังนี้ครับ

ค่า Tolerance ด้านบนสุดของสัญลักษณ์จะเป็นการควบคุมแบบ PLTZF ส่วนค่า Tolerance ด้านล่างของสัญลักษณ์จะเป็นการควบคุมแบบ FRTZF

20160321 Composite Control -3

จากแบบงานตัวอย่างจะแปลความหมายได้ว่า พื้นผิว Feature ทั้ง 6 พื้นผิวจะถูกควบคุมให้อยู่ใน 2 ขอบเขต Tolerance Zone

(1) PLTZF จะเป็นขอบเขต Tolerance Zone ที่มีความกว้าง 1.2 มม. และ Tolerance Zone ถูกจัดวางอ้างอิงกับดาตั้ม A, B และ C ดังนั้น Tolerance Zone จึงมีการควบคุม DOF ครบทั้ง 6 ระดับ ดังนั้นการควบคุมแบบนี้จึงเป็นเหมือนการควบคุมตำแหน่ง (Location) ของพื้นผิวทั้ง 6

(2) FRTZF จะเป็นขอบเขต Tolerance Zone ที่มีความกว้าง 0.4 มม. และ Tolerance Zone โดยไม่มีการกำหนดดาตั้มอ้างอิง ดังนั้น Tolerance Zone จึงมีความเป็นอิสระทุก DOF ดังนั้นการควบคุมแบบนี้จึงเป็นเหมือนการควบคุมขนาด (Size) ของพื้นผิวทั้ง 6 แบบสัมพันธ์กัน

นรเศรษฐ์ คำบำรุง | noraseth@n-tris.com