ขนาดในแต่ละแนว (Actual Local Size) และขนาดในสภาวะประกอบ (Actual Mating Size)

จากบทความที่แล้ว ขนาดของ Feature of Size จะมีการควบคุม 3 เงื่อนไข คือ ขนาดโตสุด ขนาดเล็กสุด และกฎข้อที่ 1โดยกฎข้อที่ 1 จะเป็นการควบคุมพื้นผิวของชิ้นงานไม่ให้ล้ำเข้าไปในขอบเขต Perfect Form at MMC ซึ่ง MMC ก็คือสภาวะเนื้อวัสดุมากสุด (Maximum Material Condition) … สภาวะ MMC ของรู ก็คือรูที่มีขนาดเล็กที่สุด สภาวะ MMC ของเพลา ก็คือเพลาโตที่สุด

ถ้าชิ้นงานเป็นเพลา … ขนาดโตสุดของเพลากับขนาดในสภาวะ Perfect Form at MMC ก็น่าจะเป็นขนาดเดียวกันสิ !!!

 

คำตอบ คือ ไม่ใช่ครับ … ตัวเลขของขนาดอาจจะเท่ากันแต่เป็นขนาดที่ไม่เหมือนกัน !!! เอ๊ะ ยังไงกัน???

20160325 ALS-AMS

ก่อนอื่น เรามาทำความเข้าใจก่อนครับว่า ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง (Diameter) เป็นขนาดที่ในการควบคุมระยะห่างระหว่างผิวด้านหนึ่งไปยังผิวอีกด้านหนึ่งของทรงกลม (Spherical) หรือทรงกระบอก (Cylindrical) โดยที่แนวนั้นจะต้องผ่านจุดศูนย์กลางของชิ้นงาน

 

ดังนั้นการตรวจสอบขนาดของเส้นผ่านศูนย์กลางสามารถใช้ไมโครมิเตอร์หรือเวอร์เนียร์คาลิปเปอร์ตรวจสอบได้ เนื่องจากเครื่องมือวัดทั้ง 2 เป็นเครื่องมือวัดที่ใช้หาระยะห่างระหว่างผิวด้านหนึ่งไปยังผิวอีกด้านหนึ่ง

 

เราจะเรียกขนาดที่ตรวจสอบได้ในลักษณะนี้ว่า Actual Local Size ซึ่งเป็นขนาดที่ถูกควบคุมจากขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางที่ได้กำหนดในแบบงาน

 

แต่ในการใช้งาน เพลาชิ้นนี้จะต้องนำไปประกอบเข้ากับรูให้ได้ ดังนั้นขอบเขตในการประกอบของเพลาจะต้องมีค่าไม่มากไปกว่าขอบเขตในสภาวะเนื้อวัสดุมากสุดที่มีความสมบูรณ์ทางด้านรูปทรง (Perfect Form at MMC)

อย่าลืมนะครับว่า เพลาที่มีขนาดโตสุดห้ามงอ ถ้างอแม้เพียงนิดเดียวจะประกอบไม่ได้ทันที

ดังนั้นเราจะใช้ Ring Gage ในการตรวจสอบสภาวะประกอบของเพลา โดยเกจที่ตรวจสอบจะต้องมีขนาดเท่ากับขนาดโตสุดของเพลาและมีค่าความเบี่ยงเบนทางด้านรูปทรง (Form Error) น้อยมากๆ จนแทบจะมีค่าเป็นศูนย์

 

เราจะเรียกขนาดในสภาวะประกอบที่สมมุติว่าไม่เกิดค่าความเบี่ยงเบนทางด้านรูปทรงเลยว่า Actual Mating Size ซึ่งเป็นขนาดที่ถูกควบคุมโดยกฏข้อที่ 1

 

ดังนั้นเวลาอ่านแบบงาน ต้องตีความให้ถูกต้องนะครับว่าขนาดและสัญลักษณ์ที่กำหนดในแบบงานเป็นขนาดแบบไหนระหว่าง Actual Local Size หรือ Actual Mating Size

 

 

นรเศรษฐ์ คำบำรุง | noraseth@n-tris.com