สภาวะเนื้อวัสดุ ตอนที่ 1 … สภาวะเนื้อวัสดุมากสุด (Maximum Material Condition)

20150910_Maximum_Material_Condition_Image

แบบงานด้านวิศวกรรมอาจจะมีการกำหนดสัญลักษณ์ปรับปรุง (Modifier Symbol) ลงในกรอบสัญลักษณ์ GD&T (Feature Control Frame) โดยหนึ่งในสัญลักษณ์ปรับปรุงที่ถูกกำหนดลงในแบบงาน คือสภาวะเนื้อวัสดุ (Material Condition) ซึ่งจะมีอยู่ 3 รูปแบบ ได้แก่

1. สภาวะเนื้อวัสดุมากสุด (Maximum Material Condition, MMC)
2. สภาวะเนื้อวัสดุน้อยสุด (Least Material Condition, LMC)
3. สภาวะที่ไม่คำนึงถึงเนื้อวัสดุ (Regardless of Feature Size, RFS)

สภาวะเนื้อวัสดุมากสุด คือ สภาวะที่ขนาดของ Feature of Size ที่ถูกพิจารณามีปริมาณเนื้อวัสดุมากที่สุดโดยไม่คำนึงถึงความเบี่ยงเบนทางด้านรูปร่างรูปทรง (Form Deviation) ความเบี่ยงเบนด้านการจัดวางทิศทาง (Orientation Deviation) และความเบี่ยงเบนด้านการจัดวางตำแหน่ง (Location Deviation) เช่น ขนาดที่โตที่สุดของเพลา (Maximum Size of External Feature) หรือขนาดที่เล็กที่สุดของรู (Minimum Size of Internal Feature)

20150910_Maximum_Material_Condition

สัญลักษณ์ของสภาวะเนื้อวัสดุมากสุดจะเป็นตัวอักษร M ที่อยู่ในวงกลม และมีตัวย่อคือ MMC ซึ่งผู้อ่านแบบอาจจะมีคำเรียกที่แตกต่างกันไป เช่น Modifier M, MMC, สภาวะเนื้อวัสดุมากสุด, สภาวะเนื้อวัสดุสูงสุด, Maximum Material Requirement เป็นต้น

20150910_Maximum_Material_Condition_Symbol

เมื่อกำหนดสภาวะเนื้อวัสดุมากสุดลงในแบบ จะทำให้ค่าความคลาดเคลื่อนที่กำหนดในแบบงานมีขนาดแปรเปลี่ยนไปตามขนาดจริงของชิ้นงาน (Actual Size) โดยที่ค่าพิกัดความคลาดเคลื่อนทั้งหมด (Total Tolerance) จะมีค่าเท่ากับค่าพิกัดความเคลื่อนเคลื่อนตั้งต้น (Stated Tolerance) รวมกับค่าพิกัดความคลาดเคลื่อนที่เพิ่มขึ้น (Bonus Tolerance หรือ Extra Tolerance) หรืออาจกล่าวได้ว่า ถ้าพื้นผิวของ Feature of Size ที่เป็นมีลักษณะเป็นขอบเขตด้านนอก (External Feature) พื้นผิวนั้นจะต้องไม่ล้ำออกนอกขอบเขตเสมือนการประกอบที่เลวร้ายที่สุด (Virtual Condition Boundary, VC) และถ้าพื้นผิวของ Feature of Size ที่เป็นมีลักษณะเป็นขอบเขตด้านใน (External Feature) พื้นผิวนั้นจะต้องไม่ล้ำเข้าไปในขอบเขตเสมือนการประกอบที่เลวร้ายที่สุด (VC) เช่นกัน

ผู้เขียนแบบสามารถกำหนดสภาวะเนื้อวัสดุลงในส่วนของค่าพิกัดความคลาดเคลื่อน (Tolerance Value Compartment) ของกรอบสัญลักษณ์ GD&T โดยตำแหน่งที่ถูกควบคุมจะต้องเป็น Feature of Size เท่านั้น ไม่สามารถกำหนดการควบคุมสภาวะเนื้อวัสดุที่ Feature ได้ ดังนั้นสภาวะเนื้อวัสดุมากสุดจะสามารถกำหนดได้เฉพาะการควบคุมความตรง (Straightness) ความราบ (Flatness) ความตั้งฉาก (Perpendicularity) ความขนาน (Parallelism) ความเป็นมุม (Angularity) ความเบี่ยงเบนของตำแหน่ง (Tolerance of Position) เท่านั้น